فقدان عزیزان، واقعیتی است در زندگی همهی ما و ما را از آن گریزی نیست. به قول معروف، شتری است که در خانهی همه میخوابد. فقدان یکی از عزیزان، تأملات روحی و روانی را به بازماندگان تحمیل میکند. حالا تصور کنید بازماندگان علاوه بر فشار روحی و روانی، از جهات مالی نیز در مضیقه و تنگنا باشند. در این حالت، وضعیتی بحرانی، خانواده و بازماندگان متوفی را در بر میگیرد و ممکن است مسیر زندگی تکتک اعضای خانواده را تغییر دهد.
حالا وظیفهی ما به عنوان عضوی از یک خانواده چیست؟ آیا خانوادهی ما فقط باید در زمان حیات ما چتر حمایت ما را بالای سر خود داشته باشند؟ ما به عنوان پدر و مادر یا همسر، چه فکری و چه دوراندیشی کردهایم برای زمانی که دیگر نیستیم؟ خانواده و عزیزان ما بعد از منِ پدر، بعد از منِ مادر یا بعد از منِ همسر چگونه میتوانند همچنان چتر حمایت ما را داشته باشند؟
آیا ما فقط در زمان حیاتمان وظیفه داریم که حامی خانواده و عزیزانمان باشیم؟ آیا نمیتوانیم حتی در نبود خود از عزیزانمان حمایت مالی کنیم؟ آیا راهی برای ایجاد چتر حمایت مالی بر سر خانوادهی ما وجود دارد؟
در پاسخ باید گفت بله. راههای بسیاری برای این امر وجود دارد. یکی در بانک سرمایهگذاری میکند، یکی در بورس، دیگری در بازار طلا و آن یکی در بازار ارز. به این ترتیب پشتوانهای قوی برای بازماندگانمان تشکیل دادهایم تا در زمان نبودمان، حداقل دغدغهی مالی نداشته باشند.
اما اگر در طول مدت هریک از سرمایهگذاریهای فوق و در زمان حیاتمان، دچار بیماری سختی شویم، دچار حادثه یا نقص عضو شویم یا حتی از کارافتاده شویم، مجبوریم همه یا بخش اعظمی از سرمایهی خود را صرف هزینههای درمانی و نگهداری کنیم. بنابراین سرمایهی ما تقریباً سوخت میشود و چیزی برای عزیزانمان در زمان نبودن ما باقی نمیماند. با این وصف، به نظر شما بهترین گزینه برای سرمایهگذاری بلندمدت که هم در زمان وقوع حوادث ناگهانی یا بیماریها در کنار ماست، هم یک سرمایهگذاری بلندمدت است با سودی سرشار که در صورت حیات در پایان قرارداد به ما پرداخت میشود و هم در زمان نبودن ما میتواند پشتیبانی محکم، قوی و بدون منت برای خانواده و عزیزانمان باشد، چیست؟
یک مسیر مطمئن، ایمن و بدون ریسک در پاسخ به سؤال فوق، تهیهی بیمهنامهی عمر است که هم جنبهی سرمایهگذاری بلندمدت و پرسودی دارد، هم شامل پوششهای درمانی در زمان وقوع حوادث ناگهانی و بیماریهای سخت است و هم در زمان نبودن ما در این دنیای فانی، چتر حمایت مالی گستردهای است بر سر عزیزان ما.
در صورت فوت بیمهشده، شرکت بیمهگر موظف است غرامت فوت بیمهشده را تحت عنوان سرمایهی عمر به وراث و یا به بازماندگان مشخصشده در فرم قرارداد پرداخت نماید. پس تعریف علمی و فنی پوشش سرمایهی عمر بدین شرح است:
اما نحوهی محاسبهی سرمایهی عمر چگونه است؟ نحوهی محاسبهی سرمایهی عمر طبق فرمول زیر میباشد:
سرمایه عمر = اندوخته تا پایان حیات + (مبلغ حق بیمه ماهانه در سال اول × ضریب سرمایه عمر)
حال بیایید هریک از عناصر فرمول فوق را واکاوی کرده و برای هریک تعریفی داشته باشیم:
اندوخته: به طور خلاصه، مجموع پرداخت حق بیمه در طول مدت قرارداد (و شاید تا زمان پایان حیات) به اضافه سود تعلقگرفته به این حق بیمهها (که خود شامل سود تضمینی و سود مشارکت در منافع بوده و در جای خود بحث خواهد شد) را اندوخته گویند. البته از این اندوخته هزینههای بیمهگری (کارمزد) کسر میگردد و همچنین سرمایه بازنشستگی بیمهگزار نیز محسوب میشود. یعنی در پایان قرارداد و در صورت حیات بیمهشده تا پایان مدت قرارداد، این اندوخته به صورت یکجا یا مستمری به بیمهشده پرداخت میگردد. در صورت فوت بیمهشده در هر مقطعی از قرارداد، اندوختهی وی تا همان مقطع در فرمول محاسبهی سرمایهی عمر لحاظ خواهد شد.
حق بیمه: مبلغی است که بیمهگزار متعهد میشود به صورت سالیانه یا ششماهه یا سهماهه و یا ماهیانه به حساب شرکت پرداخت کند. این حق بیمه نهایتاً اندوختهی بیمهشده را تشکیل خواهد داد.
1- در فرمول محاسبهی سرمایه عمر، مبلغ حق بیمه به صورت ماهیانه در نظر گرفته میشود. یعنی اگر بیمهگزار مثلاً 12 میلیون تومان حق بیمه را به صورت سالیانه پرداخت کند، حق بیمهی ماهیانهی وی یک میلیون تومان در نظر گرفته خواهد شد. اگر همین مبلغ 12 میلیون تومان را به صورت ششماهه پرداخت کند، حق بیمهی ماهیانهی او در فرمول سرمایهی عمر دو میلیون تومان لحاظ خواهد شد.
2- در فرمول محاسبهی سرمایه عمر، فقط حق بیمهی پرداختی ماهیانه در سال اول لحاظ خواهد شد. اینگونه نیست که اگر بیمهگزار در سال اول قرارداد، ماهیانه مثلاً 1 میلیون تومان و در سال دوم قرارداد مثلاً 1 میلیون و 300 هزار تومان پرداخت کند، سرمایهی عمر در سال دوم، بر اساس 1 میلیون و 300 هزار تومان محاسبه شود. نحوهی محاسبه در سالهای دوم به بعد، در ادامهی متن خواهد آمد.
ضریب سرمایه عمر: عددی است که در حق بیمهی ماهانه (فقط در سال اول) ضرب شده و حاصل آن با اندوختهی بیمهنامه جمع شده و نهایتاً طبق فرمول فوق، سرمایهی عمر را تشکیل میدهد. این ضریب در فرم پرسشنامه یا قرارداد به انتخاب بیمهگزار میتواند یکی از ضرایب 120، 150، 180، 210، 220، 270، 300، 330 و 360 باشد.
البته ضرایب دیگری در فرم پرسشنامه نیز آمده است. اما بهترین گزینه که منجر به حصول نتیجه مطلوبی برای بیمهشده خواهد شد، ضریب 300 برابر میباشد.
به عنوان مثال اگر بیمهشده مبلغ 2 میلیون تومان در سال اول پرداخت کرده باشد، و ضریب تعیین سرمایه بیمه عمر را 300 برابر حق بیمه ماهانه در سال اول تعیین کرده باشد، اگر در سال اول قرارداد بر اثر مرگ طبیعی فوت نماید، شرکت بیمه موظف است تا 600 میلیون تومان به ذینفعان (استفادهکنندگان) از سرمایه بیمه پرداخت کند.
در مثال فوق اگر بیمهشده در سال دوم بر اثر مرگ طبیعی فوت نماید، و با فرض تعیین 10 درصد افزایش سالانه سرمایه عمر، شرکت بیمهگر موظف است مبلغ 660 میلیون تومان به ذینفعان (استفادهکنندگان) از سرمایه بیمه پرداخت کند.
–
660 میلیون تومان = (10 درصد از 600 میلیون) 60 میلیون تومان + 600 میلیون تومان
در همین مثال اگر بیمهشده در سال سوم بر اثر مرگ طبیعی فوت نماید، و با فرض تعیین 10 درصد افزایش سالانه سرمایه بیمه عمر، شرکت بیمهگر موظف است مبلغ 726 میلیون تومان به ذینفعان (استفادهکنندگان) از سرمایه بیمه پرداخت کند.
–
726 میلیون تومان = (10 درصد از 660 میلیون) 66 میلیون تومان + 660 میلیون تومان
این فرمول به همین ترتیب تا پایان مدت دوره اول محاسبه میگردد.
–
پس فرمول کلی سرمایه عمر از سال دوم تا پایان مدت قرارداد به شکل زیر است:
–
سرمایه عمر در سال n = ده درصد از سرمایه عمر در سال 1-n + سرمایه عمر در سال 1-n
–
باید توجه داشت که پرداخت بهموقع و صد درصدی سرمایه عمر از سوی شرکت بیمهگر به ذینفعان منوط به این است که بیمهگزار، تمامی اقساط بیمه را بهموقع و تمام و کمال پرداخت کرده باشد.
نکات:
1- سرمایه عمر یا سرمایه بیمهنامه، اصلیترین تعهد شرکتهای بیمه در قبال بیمهگزاران است.
2- سرمایه عمر بدون دوره انتظار است. به این معنی که بلافاصله و حداکثر تا یک هفته پس از ارائه مدارک فوت بیمهشده (بر اثر مرگ طبیعی) به شرکت بیمهگر، مبلغ سرمایه عمر از سوی شرکت بیمه به ذینفعان پرداخت خواهد شد.
3- سرمایه عمر بدون محدودیت سنی است. به این معنی که حتی اگر خدای ناکرده از یک نوزاد یکروزه تا یک شخص 90 ساله به عنوان بیمهشده فوت نمایند (بر اثر مرگ طبیعی)، مبلغ سرمایه عمر بدون چون و چرا از سوی شرکت بیمهگر به ذینفعان پرداخت خواهد شد.
4- سرمایه عمر از نظر شرکتهای بیمه از سن صفر تا پایان 5 سالگی و بالای 45 سال ریسک دارد و شامل متمم 22 میشود. جدول زیر، درصد پرداخت سرمایه عمر به بازماندگان و ذینفعان بیمهشده را با فرض قسط ماهیانه سال اول، یک میلیون تومان و همچنین فوت بر اثر مرگ طبیعی در سال اول بر اساس سن بیمهشده نشان میدهد. (در این صورت سرمایه عمر در حالت عادی و در بازه سنی 6 تا 45 سال، 300 میلیون تومان در سال اول خواهد شد). بدیهی است در صورت فوت بیمهشده در سال دوم به بعد، مبلغ پرداختی به ذینفعان بر اساس درصد افزایش سالانه بیمه عمر محاسبه و پرداخت میگردد.
| ردیف | زمان فوت | درصد | مبلغ پرداختی به ذینفعان (میلیون تومان) |
|---|---|---|---|
| 1 | از بدو تولد تا یکسالگی | 10 درصد از سرمایه عمر | 30 |
| 2 | از 1 تا 2 سالگی | 20 درصد از سرمایه عمر | 60 |
| 3 | از 2 تا 3 سالگی | 40 درصد از سرمایه عمر | 120 |
| 4 | از 3 تا 4 سالگی | 60 درصد از سرمایه عمر | 180 |
| 5 | از 4 تا 5 سالگی | 80 درصد از سرمایه عمر | 240 |
| 6 | از 5 تا 45 سالگی | 100 درصد از سرمایه عمر | 300 |
| 7 | از 45 سالگی به بالا | شامل متمم 22 | |
همچنین اگر نوزادی (0 تا 1 سالگی) بیمه شود و خدای ناکرده در سن 6 سالگی فوت نماید، مبلغ سرمایه عمری که به ذینفعان پرداخت میشود، 100 درصد از سرمایه فوت محاسبه خواهد شد. در نظر داشته باشید که به این مبلغ، اندوخته بیمهنامه نیز اضافه میگردد.
/
5- سقف پوشش سرمایه عمر در سال 1404، مبلغ 5 میلیارد تومان است.
| دوره انتظار | محدوده سنی | نحوه محاسبه | ضریب افزایش سالیانه | سقف پرداخت | توضیحات |
|---|---|---|---|---|---|
| از روز اول فعال است. | از بدو تولد تا پایان 89 سالگی | 300 برابر قسط ماهیانه اول در سال اول | 10 درصد | 5 میلیارد تومان در سال 1404 | 1- از صفر تا پايان 4 سالگي و بالاي 45 سال ريسك دارد و بايد از متمم 22 استفاده شود. 2- سرمايه عمر قابل حذف نيست. |
نکته دیگر که بسیار حائز اهمیت میباشد، این است که سایر پوششهای بیمه عمر نظیر فوت بر اثر حادثه، نقص عضو، از کارافتادگی، هزینه پزشکی حادثه، بیماریهای خاص، جراحی و هزینه بستری ضریب یا درصدی از پوشش سرمایهی عمر هستند. پس هرچه مبلغ اولین قسط پرداختی و همچنین ضریب سرمایه عمر (در مثال فوق 300 است که بهترین گزینه برای بیمهشدگان میباشد) بالاتر باشد، درنتیجه سرمایهی عمر بیشتر خواهد شد و متعاقباً سقف سایر پوششها نیز بالاتر میرود.
نکات:
1- سرمایه عمر یا سرمایه بیمهنامه، اصلیترین تعهد شرکتهای بیمه در قبال بیمهگزاران است.
2- سرمایه عمر بدون دوره انتظار است. به این معنی که بلافاصله و حداکثر تا یک هفته پس از ارائه مدارک فوت بیمهشده (بر اثر مرگ طبیعی) به شرکت بیمهگر، مبلغ سرمایه عمر از سوی شرکت بیمه به ذینفعان پرداخت خواهد شد.
3- سرمایه عمر بدون محدودیت سنی است. به این معنی که حتی اگر خدای ناکرده از یک نوزاد یکروزه تا یک شخص 90 ساله به عنوان بیمهشده فوت نمایند (بر اثر مرگ طبیعی)، مبلغ سرمایه عمر بدون چون و چرا از سوی شرکت بیمهگر به ذینفعان پرداخت خواهد شد.
4- سرمایه عمر از نظر شرکتهای بیمه از سن صفر تا پایان 5 سالگی و بالای 45 سال ریسک دارد و شامل متمم 22 میشود. جدول زیر، درصد پرداخت سرمایه عمر به بازماندگان و ذینفعان بیمهشده را با فرض قسط ماهیانه سال اول، یک میلیون تومان و همچنین فوت بر اثر مرگ طبیعی در سال اول بر اساس سن بیمهشده نشان میدهد. (در این صورت سرمایه عمر در حالت عادی و در بازه سنی 6 تا 45 سال، 300 میلیون تومان در سال اول خواهد شد). بدیهی است در صورت فوت بیمهشده در سال دوم به بعد، مبلغ پرداختی به ذینفعان بر اساس درصد افزایش سالانه بیمه عمر محاسبه و پرداخت میگردد.
| ردیف | زمان فوت | درصد | مبلغ پرداختی به ذینفعان (میلیون تومان) |
|---|---|---|---|
| 1 | از بدو تولد تا یکسالگی | 10 درصد از سرمایه عمر | 30 |
| 2 | از 1 تا 2 سالگی | 20 درصد از سرمایه عمر | 60 |
| 3 | از 2 تا 3 سالگی | 40 درصد از سرمایه عمر | 120 |
| 4 | از 3 تا 4 سالگی | 60 درصد از سرمایه عمر | 180 |
| 5 | از 4 تا 5 سالگی | 80 درصد از سرمایه عمر | 240 |
| 6 | از 5 تا 45 سالگی | 100 درصد از سرمایه عمر | 300 |
| 7 | از 45 سالگی به بالا | شامل متمم 22 | |
همچنین اگر نوزادی (0 تا 1 سالگی) بیمه شود و خدای ناکرده در سن 6 سالگی فوت نماید، مبلغ سرمایه عمری که به ذینفعان پرداخت میشود، 100 درصد از سرمایه فوت محاسبه خواهد شد. در نظر داشته باشید که به این مبلغ، اندوخته بیمهنامه نیز اضافه میگردد.
/
5- سقف پوشش سرمایه عمر در سال 1404، مبلغ 5 میلیارد تومان است.
نکته دیگر که بسیار حائز اهمیت میباشد، این است که سایر پوششهای بیمه عمر نظیر فوت بر اثر حادثه، نقص عضو، از کارافتادگی، هزینه پزشکی حادثه، بیماریهای خاص، جراحی و هزینه بستری ضریب یا درصدی از پوشش سرمایهی عمر هستند. پس هرچه مبلغ اولین قسط پرداختی و همچنین ضریب سرمایه عمر (در مثال فوق 300 است که بهترین گزینه برای بیمهشدگان میباشد) بالاتر باشد، درنتیجه سرمایهی عمر بیشتر خواهد شد و متعاقباً سقف سایر پوششها نیز بالاتر میرود.